Koszt wytworzenia: jak jest liczony

Ta sekcja opisuje, w jaki sposób system liczy koszt towaru, gdy realizowane jest zamówienie produkcji.

Opis jest oparty o logikę zaimplementowaną w module kosztowania zamówień produkcji.

Ogólna idea

Koszt jest liczony na podstawie danych faktycznych:

1. Najpierw w zamówieniu produkcji rejestrowane jest faktyczne zużycie materiałów.
2. Na podstawie faktycznego zużycia wyznaczany jest koszt rozchodu materiałów.
3. Suma rozchodów (plus dodatkowe składniki kosztu, jeśli występują) tworzy koszt zamówienia produkcji.
4. Koszt zamówienia jest rozdzielany na wyjście (linie wyjścia) przy użyciu udziałów kosztów.

Co jest uwzględniane w obliczeniu

1) Faktyczne zużycie materiałów

Zamówienie produkcji ma linie materiałów. Dla każdej linii rejestrowana jest faktyczna ilość „Zużyte”.

W kosztowaniu uwzględniane są tylko linie, dla których:

• faktyczne zużycie jest wypełnione;
• towar jest towarem magazynowym/materiałowym (uczestniczy w ewidencji magazynowej).

Kwota rozchodu materiału danej linii jest pokazywana w jej kolumnie „Koszt”.

2) Lokalizacja materiałów i data wykonania

Koszt zużycia jest określany z uwzględnieniem:

• pola „Lokalizacja materiałów” (lokalizacja, z której następuje rozchód);
• „Daty wykonania” zamówienia produkcji.

Znaczenie praktyczne:

• jeśli różne lokalizacje mają różne koszty, rozchód jest wyceniany wg lokalizacji materiałów;
• „Data wykonania” ustala „moment wyceny”, tj. na jaką datę pobierany jest koszt.

3) Dodatkowe składniki kosztu (typy kosztów)

Poza rozchodem materiałów koszt zamówienia produkcji może obejmować dodatkowe składniki. Wewnętrznie są one ujednolicone jako typy kosztów („Typ kosztu”): każdy typ to osobne źródło, które kumuluje swoją kwotę na zamówieniu, a konfiguracje mogą dodawać własne typy. Są to wartości wyliczane, pokazywane na zamówieniu tylko do odczytu — a nie pola, które wprowadza się bezpośrednio. Standardowe typy to:

• „Dodatkowy koszt” — kumuluje koszt dokumentów odpadu powiązanych z zamówieniem;
• „Koszt pracy” — kumuluje kwoty robocizny z wpisów czasu projektów powiązanych z zamówieniem (gdy używany jest kontur zarządzania projektami);
• „Koszt usług” — kumuluje koszty z faktur zakupu dostawców: linia usługowa faktury zakupu, rozdzielona na zamówienie, dodaje swój udział.

Każdy składnik pojawia się tylko wtedy, gdy w Twojej konfiguracji istnieją odpowiednie dane źródłowe.

Koszty usług z faktur zakupu używają standardowego mechanizmu rozdziału kosztów (zobacz Rozdział kosztów w „Fakturowaniu”): w bloku rozdziału kosztów faktury zakupu jest zakładka „Zamówienia produkcji”, gdzie linię usługową faktury można oznaczyć do rozdziału („Przydział”) na otwarte zamówienia produkcji; bazą rozdziału może być kwota, koszt, cena sprzedaży, waga, objętość lub ilość zamówienia, a udział „Przydzielone”, który przypada na dane zamówienie, staje się jego kosztem usług.

Wzory

Koszt materiałów

Koszt materiałów dla zamówienia (kolumna „Koszt”) to suma kosztów rozchodu dla wszystkich linii materiałów.

Innymi słowy:

• dla każdej linii materiału liczona jest kwota rozchodu;
• następnie kwoty te są sumowane do kosztu zamówienia.

Łączny koszt zamówienia produkcji

„Łączny koszt” zamówienia składa się z:

1. kosztu materiałów („Koszt”);
2. plus wszystkie składniki typów kosztów: „Dodatkowy koszt”, „Koszt pracy”, „Koszt usług” (oraz ewentualne typy dodane w Twojej konfiguracji).

Koszt materiałów oraz koszty poszczególnych linii wyjścia są formowane przy przejściu zamówienia w status „Wykonano” — wpisy rejestru kosztów wyceniające rozchód materiałów są tworzone tylko dla zakończonych zamówień (status „Wykonano”, nie „Anulowano”), dlatego koszt materiałów pozostaje pusty, dopóki zamówienie jest w statusie „Projekt” / „Oczekiwanie” / „Gotowy” / „W trakcie”. Dodatkowe składniki zachowują się inaczej: są kumulowane z powiązanych zapisów (dokumentów odpadu, wpisów czasu, rozdziałów z faktur) niezależnie od statusu zamówienia, więc one — a zatem i łączny koszt — mogą być niezerowe jeszcze zanim zamówienie zostanie oznaczone jako „Wykonano”. Oznaczenie zamówienia jako „Wykonano” ustala także „Datę wykonania”, która wyznacza moment wyceny rozchodu materiałów.

Jak koszt jest rozdzielany na wyjście

Zamówienie ma linie wyjścia (jakie towary/półprodukty są wytwarzane). Koszt zamówienia jest rozdzielany pomiędzy linie wyjścia.

Udział kosztów

Linia wyjścia może mieć wypełniony „Udział kosztów” (współczynnik rozdziału).

Wyliczanie udziału linii:

• jeśli udziały kosztów są wypełnione przynajmniej na jednej linii, udział linii = współczynnik linii / suma współczynników dla zamówienia;
• jeśli udziały kosztów nie są wypełnione, cały koszt jest przypisywany do głównego towaru zamówienia (linii wyjścia, w której towar jest równy towarowi z zamówienia). Dla zamówień demontażu takiej linii nie ma, więc bez udziałów kosztów koszt w ogóle nie jest rozdzielany na komponenty — wypełnij udziały (są kopiowane z komponentów zestawienia materiałowego).

Koszt linii wyjścia

Kwota przypisana do konkretnej linii wyjścia:

koszt linii wyjścia = łączny koszt zamówienia × udział linii

Koszt jednostkowy

Aby uzyskać koszt jednostkowy dla linii wyjścia:

koszt jednostkowy = koszt linii wyjścia / faktycznie wyprodukowane na linii

Jeśli faktycznie wyprodukowane wynosi zero, koszt jednostkowy nie może zostać obliczony — najpierw zarejestruj produkcję.

Gdzie zobaczyć koszt

Zwykle koszt jest widoczny:

• na liście zamówień produkcji — kolumny tylko do odczytu „Koszt”, „Dodatkowy koszt”, „Łączny koszt”, a także „Koszt pracy” i „Koszt usług”, gdy używane są odpowiednie kontury;
• w zakładce „Suma” listy (dla wybranych zamówień) — zagregowany koszt materiałów („Koszt”) w podziale na towary;
• w raportach produkcyjnych — te same miary kosztowe w raporcie przestawnym.

Typowe sytuacje i kontrole

Łączny koszt wynosi zero

Sprawdź:

• czy „Zużyte” jest wypełnione na liniach materiałów;
• czy wybrano lokalizację materiałów;
• czy zamówienie jest w statusie „Wykonano” (ustawiona jest „Data wykonania”) — koszt materiałów jest wyceniany dopiero przy zakończeniu.

Cały koszt został przypisany do jednej linii wyjścia

To jest normalne, jeśli udziały kosztów nie są wypełnione. Wtedy system przypisuje całą kwotę do towaru głównego.

Rozdział kosztu jest „inny niż oczekiwany”

Sprawdź:

• udziały kosztów w liniach wyjścia;
• faktyczne ilości wyprodukowane;
• czy dodano dodatkowe koszty / koszty pracy / koszty usług.