Produkty uboczne
W module „Produkcja” produkty uboczne są realizowane poprzez produkty uboczne zestawienia materiałowego.
Z perspektywy użytkownika oznacza to:
- w zestawieniu materiałowym możesz wskazać nie tylko komponenty (to, co jest zużywane), ale też produkty uboczne (to, co dodatkowo powstaje);
- gdy generowane są linie zamówienia produkcji, produkty uboczne pojawiają się automatycznie w liniach wyjścia (a dla demontażu — w liniach materiałów).
Gdzie definiuje się produkty uboczne
Produkty uboczne definiuje się w zestawieniu materiałowym na zakładce „Produkty uboczne”.
Każda linia zawiera:
- „Produkt” (co jest wytwarzane jako produkt uboczny) z referencyjnymi kolumnami „JM”, „Kod kreskowy” i „ID”;
- „Ilość” — normę dla ilości bazowej zestawienia materiałowego.
Przykład: jeśli zestawienie materiałowe jest zdefiniowane dla 1 jednostki towaru, to ilość produktu ubocznego jest normą na 1 jednostkę.
Jak produkty uboczne są przenoszone do zamówienia produkcji
W karcie zamówienia produkcji, gdy uruchomisz akcję generowania linii („Utwórz linie”), system:
- Pobiera planowaną ilość (ile ma zostać wyprodukowane).
- Wylicza linie komponentów.
- Tworzy linie wyjścia:
- towar główny;
- produkty uboczne z zestawienia materiałowego.
Ilość produktu ubocznego jest liczona proporcjonalnie:
norma produktu ubocznego × ilość zamówienia / ilość zestawienia materiałowego
Na przykład, jeśli zestawienie materiałowe jest zdefiniowane dla 10 jednostek, a zamówienie jest na 20 jednostek, normy produktów ubocznych są podwajane.
Uwaga: produkty uboczne są pobierane tylko z własnego zestawienia materiałowego zamówienia; produkty uboczne zagnieżdżonych przejściowych zestawień materiałowych nie są dodawane.
Produkty uboczne w demontażu
Dla demontażu logika jest odwrócona:
- komponenty zestawienia materiałowego stają się „wyjściem” (to, co jest przyjmowane);
- towar źródłowy staje się „materiałem” (to, co jest zużywane);
- produkty uboczne z zestawienia materiałowego są dodawane do materiałów, tzn. są również zużywane.
Znaczenie praktyczne: produkty uboczne w demontażu są traktowane jako dodatkowe straty/zużycie, które powinny być rozchodowane razem z demontażem.
Jak produkty uboczne wpływają na koszt
Koszt zamówienia (rozchód materiałów plus ewentualne dodatkowe składniki kosztu — zobacz: Koszt wytworzenia) jest rozdzielany na wyjście.
Ważne:
- linie produktów ubocznych utworzone z zestawienia materiałowego nie mają automatycznie wypełnionego udziału kosztów;
- jeśli udziały kosztów nie są wypełnione, całkowity koszt jest przypisywany do towaru głównego, a produkty uboczne mają udział zerowy.
Jeśli chcesz, aby część kosztu była przypisana do produktów ubocznych:
- Wypełnij „Udział kosztów” w liniach wyjścia w zamówieniu produkcji.
- Przelicz/zweryfikuj rozdział.
Szczegóły rozdziału: Koszt wytworzenia: jak jest liczony.
Rekomendacje dla ewidencji produktów ubocznych
- Oddziel „produkty uboczne” od „odpadu”:
- produkty uboczne są oczekiwanym wynikiem procesu (np. ścinki, materiał do recyklingu), który może zostać przyjęty na stan;
- odpad jest nieplanowaną stratą, zwykle rejestrowaną osobnym dokumentem „Odpad”.
- Konfiguruj produkty uboczne jako osobne towary, aby można je było składować, rozchodować i analizować.
- Jeśli cały koszt ma pozostać na wyrobie głównym (produkty uboczne przyjmowane „za darmo”) — utrzymaj domyślny rozdział. Jeśli koszt ma zostać podzielony pomiędzy wyrób główny i produkty uboczne — użyj udziałów kosztów.
Typowe błędy
- Produkty uboczne nie pojawiają się w zamówieniu — produkty uboczne nie są wypełnione w zestawieniu materiałowym lub nie uruchomiono generowania linii.
- Produkty uboczne są, ale ilość jest błędna — sprawdź ilość bazową zestawienia materiałowego i planowaną ilość zamówienia.
- Produkty uboczne nie wpływają na koszt — to oczekiwane przy rozdziale domyślnym; wypełnij udziały kosztów w liniach wyjścia.